- تأمین مالی آسان و ارزان
کارکرد اصلی بازارهای اوراق بهادار ، تجهیز ، جمع آوری و هدایت پس اندازهای کوچک مردم برای اجرای طرح های بزرگ اقتصادی است تا شرکتها با شرایطی آسانتر بتوانند از مزایای تأمین منابع ارزان قیمت از طریق بازار سرمایه، استفاده کنند. علاوه بر فروش سهام و افزایش سرمایه، راهکارهایی از قبیل انتشار اوراق مشارکت، انتشارگواهی سپرده سرمایه گذاری خاص و … برای شرکتهای پذیرفته شده در فرابورس پیشبینی شده است.
- افزایش نقد شوندگی سهام
تا پیش از فعالیت فرابورس فقط سهام شرکتهایی که در بورس اوراق بهادار تهران پذیرفته شده بود، امکان معامله در محیطی شفاف و رقابتی را داشتند و شرکتهایی که نمی توانستند شرایط پذیرش در بورس را احراز کنند از دسترسی به چنین امکانی محروم بودند. اما با ایجاد فرابورس ایران، شرکتها با شرایط ساده تر میتوانند در این نهاد پذیرش شوند و از مزیت های بازار منسجم و شفاف بهره مند شوند. همچنین سهامداران عمده و خرد برای خرید و فروش سهام به چاپ آگهی و استفاده از روش های بازاریابی سنتی نیاز ندارند و به سهولت میتواند سهام خود را با مراجعه به کارگزاران با هزینه ای کمتر در این بازار بفروشند.
- بهره مندی از معافیت مالیاتی شرکتهای پذیرفته شده در فرابورس
بر اساس لایحه توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید، شرکتهای پذیرش شده در فرابورس ایران مشمول مزایای مالیاتی قابل توجهی خواهند شد و علاوه بر اینکه بین ۵ تا ۱۰ درصد از مالیات بر در آمد این شرکتها مشمول تخفیف می شود؛ مالیات نقل و انتقال سهام این شرکتها همانند بورس نیم درصد خواهد بود.
- نقل و انتقال سهام به صورت آسان – سریع و کم هزینه
هم اکنون برای نقل و انتقال سهم شرکتهای خارج از بورس فرایند اداری پیچیده و وقت گیری وجود دارد و اجرای کلیه مراحل مستلزم صرف وقت و تشریفات اداری پیچیده است اما با شروع فعالیت فرابورس و پذیرش شرکتها در این بازار نقل و انتقال آن ها به سهولت انجام میگیرد.
- شفافیت و اعتبار قیمت سهام بواسطه مبادله در فرابورس
با توجه به نظارت و شفافیت مکانیسم عرضه و تقاضا قیمت سهام شرکتها در فرابورس مبین شرایط روشنی برای وضعیت مالی شرکت است و در همه معاملاتی که شرکت و یا سهامداران آن انجام میدهند، میتواند مبنای عمل قرار گیرد. همچنین میتواند مبنای وثیقه گذاری واعتباردهی شرکت ها باشد.
- اطلاع رسانی هماهنگ و عادلانه به سرمایه گذاران بالفعل و بالقوه
پس از پذیرش سهام شرکتها در فرابورس، مکانیسم قانونی و مراجع رسمی برای اعلام اطلاعات شرکت ایجاد میشود و در آن ارائه اطلاعات، شفافیت بیشتر عملکرد مدیران شرکتها خواهد شد. همچنین با ارائه گزارش های مالی دوره ای تحت نظر حسابرسان معتمد سازمان بورس و اوراق بهادار، سهامداران و سایر سرمایه گذاران به اطلاعات حسابرسی شده دسترسی پیدا میکنند.
- بهره گیری از امکان وثیقه گذاری سهام و اخذ ساده تر تسهیلات بانکی
با توجه به اینکه هم اکنون بانکها فقط سهام شرکتهای بورسی را به عنوان وثیقه برای ارائه تسهیلات قبول میکنند، پس از پذیرش سهام شرکتها در فرابورس، امکان وثیقه گذاری سهام و اخذ تسهیلات بر روی سهام شرکت های پذیرفته شده در این بازار هم امکان پذیر می شود. چون با پذیرش سهام شرکت در فرابورس، یک مرجع رسمی بر انجام معاملات شرکت نظارت دارد و قیمت سهام در شرایط عادلانه عرضه و تقاضا تعیین می شود، لذا سیستم بانکی با شرایط ساده تری اقدام به وثیقه گرفتن سهام شرکت میکند. زیرا در صورت وثیقه شدن سهام، امکان انجام معامله بر روی آن وجود ندارد و ارزش گذاری سهام وثیقه شده از سوی یک مرجع رسمی به نام فرابورس صورت گرفته است.
- معرفی شرکت و محصولات به طیف وسیعی از اقشار جامعه و افزایش اعتبار شرکت
با توجـه به اینکـه فـرابورس و بازار سرمایه مخاطبان گسترده ای دارد، ورود شرکت به بازار سرمایه موجب آشنایی قشـر وسیعی از مصرف کنندگان بـا خریداران کالا و خدمات شرکت می شود و بـی شک مخاطبـان شرکت را افزایش خواهد داد.
- صدور اوراق مشارکت و گواهی سپرده
در حال حاضر پذیره نویسی اوراق مشارکت و گواهی سپرده در شبکه بانکی هزینه های زیادی را برای ناشر در بر دارد، چراکه بخش قابل توجهی از منابع حاصله می بایست نزد بانک برای بازخرید اوراق سپرده گذاری شود و خریداران نیز از بازار دست دوم این اوراق بی بهره هستند. فرابورس تمهیدات لازم برای پذیره نویسی و انتشار اوراق مشارکت و ابزار های مالی خاص برای تأمین مالی پروژه های موردنظر در فرابورس اندیشیده است. از این رو انتشار اوراق مشارکت و گواهی سپرده سرمایه گذاری خاص در فرابورس و انجام معامله دست دوم این اوراق در فرابورس هزینه تأمین مالی ناشر را به شدت کاهش میدهد و سرمایه گذاران را از یک بازار نقد پذیر و قابل اتکاء برخوردار میکند.
- پیشبینی فرایند ساده خروج از فرابورس
در صورتی که به هر دلیل سهامداران عمده شرکتی تصمیم بگیرند، شرکت خود را از فرابورس خارج کنند. در دستورالعمل پذیرش ساز و کاری به این منظور در نظر گرفته شده است که با گذراندن فرایند مشخصی امکان خروج از این بازار و حتی تبدیل شرکت به شرکت سهامی خاص به سادگی امکان پذیر خواهد بود.
تفاوت فرابورس با بورس اوراق بهادار:
شرکت فرابورس ایران همچون دو بورس فعال کشور، بورس اوراق و بورس کالا، با مجوز شورای عالی بورس ایجاد شده و تحت نظارت سازمان بورس اوراق بهادار قرار دارد، با این تفاوت که ورود به بازارهای فرابورس از شرایط و الزامات کمتری برخوردار بوده و شامل بازارهای متنوعی میباشد.
الف) تفاوت در بازارها:
الف-۱) بر اساس دستورالعمل پذیرش، عرضه و نقل و انتقال اوراق بهادار در فرابورس ایران، فرابورس دارای پنج بازار ( اول ، دوم ، سوم ( عرضه )، ابزارهای نوین مالی و پایه ) است. پذیرش شرکتهای سهامی عام در بازار اول و بازار دوم و پذیرش سایر اوراق بهادار صرفاً در بازار ابزارهای نوین مالی صورت میپذیرد.
بازار سوم جهت عرضه یکجا و پذیرهنویسی اوراق بهادار و بازار پایه جهت درج و نقل و انتقال سهام شرکتهایی است که بر اساس الزام بند ب ماده ۹۹ قانون برنامه پنجم توسعه، مشمول ثبت نزد سازمان بورس و اوراق بهادار بوده و امکان پذیرش در یکی از بازارهای بورس یا فرابورس را ندارند.
الف-۲) شرکت بورس تهران دارای ۲ بازار به شرح زیر میباشد:
- بازار اول
۲- بازار دوم
ب) تفاوت در فرایند پذیرش:
بر اساس بند ب ماده ۱ قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید سهام شناور آزاد بخشی از سهام شرکت است که دارندگان آن همواره آماده عرضه و فروش آن سهام میباشند و قصد ندارند با حفظ آن قسمت از سهام در مدیریت شرکت مشارکت نمایند.
در دنیا سه نوع بازار فرابورسی وجود دارد:
۱. بازار معاملات سنتی: